Drenujące kieszenie polskich przewoźników wielostopniowe pośrednictwo w transporcie drogowym, opóźnienia w płatnościach oraz problem zatrzymania na Białorusi pojazdów zrejestrowanych w Litwie i należących do polskich przewoźników międzynarodowych były głównymi tematami, które przedstawiciele ZMPD poruszyli podczas posiedzenia Komitetu Łącznikowego ds. Transportu Towarów w UE (CLTM), działającego w strukturach Międzynarodowej Unii Transportu Drogowego (IRU). Wydarzenie to odbyło się 2 marca 2026 r. w Brukseli.

Jednym z głównych tematów dyskusji było pośrednictwo w transporcie drogowym oraz opóźnienia w płatnościach za usługi transportowe. To kluczowy problem, z jakim zmagają się firmy transportowe w Polsce. Warto przypomnieć, że wywołanie tej dyskusji to przede wszystkim efekt zgłoszenia tych problemów przez ZMPD w czerwcu 2025 r. na posiedzeniu Komitetu Transportu Drogowego, działającym w ramach Dyrekcji Generalnej ds. Mobilności i Transportu KE (DG MOVE).

Wstępna analiza przygotowana przez IRU wskazywała, iż prawne ograniczanie liczby poziomów podwykonawstwa w transporcie drogowym będzie miało negatywne konsekwencje dla funkcjonowania małych i średnich firm działających w tym obszarze. Stąd też IRU opowiadało się za promowaniem najlepszych praktyk oraz jasności i przejrzystości umów, a nie na interwencji regulacyjnej na poziomie UE, pozostawiając ostateczną decyzję stowarzyszeniom. Dyskusja na forum CLTM nie przyniosła jednoznacznego rozstrzygnięcia tej kwestii. Podczas głosowania, 11 stowarzyszeń członkowskich opowiedziało się przeciwko interwencji w tej sprawie na poziomie UE i za zastosowaniem łagodniejszych środków w postaci promocji najlepszych praktyk oraz stosowaniu przepisów krajowych, natomiast 10 stowarzyszeń, w tym ZMPD, było odmiennego zdania uznając, że interwencja na poziomie regulacyjnym jest konieczna.

Zważywszy na brak jednoznacznego mandatu dla IRU do dalszych działań w zakresie podwykonawstwa i roli pośredników w transporcie drogowym postanowiono, że w celu zbliżenia stanowisk i wypracowania najlepszych rozwiązań dalsze prace będą kontynuowane.

Takich rozbieżności nie wzbudził drugi temat zainicjowany przez ZMPD, dotyczący problemów z opóźnieniami w płatnościach za usługi transportowe. W tym zakresie większość obecnych na posiedzeniu CLTM stowarzyszeń krajowych (18 „za”, przy trzech wstrzymujących się) opowiedziało się za podjęciem zdecydowanych działań na poziomie UE zmierzających do rewizji obowiązujących przepisów unijnych dotyczących zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych bądź wprowadzeniu rozwiązań sektorowych dla branży transportu drogowego, które określą racjonalne terminy płatności i skuteczne mechanizmy egzekwowania terminowości tej płatności.  

CLTM przyjął również stanowisko, że IRU będzie sprzeciwiało się wdrożeniu nowych przepisów w sprawie ,,czystych flot firmowych”. KE planuje zobowiązywać państwa członkowskie, a w konsekwencji właścicieli flot pojazdów, do przestrzegania progów zakupowych dla pojazdów zeroemisyjnych. Obecny projekt przewiduje te progi dla pojazdów do 3,5 t dmc. Jednak nie wyklucza się, że na dalszym etapie prac legislacyjnych może pojawić się próba objęcia tymi obowiązkami także właścicieli flot powyżej 3,5 t dmc, stąd konieczne jest dalsze monitorowanie przez IRU tego procesu legislacyjnego.  

Ponadto CLTM przyjął także stanowisko w sprawie projektu KE dotyczącego zmian w standardach emisji CO2 dla samochodów osobowych oraz lekkich pojazdów dostawczych (do 3,5 t). IRU chce uznania pojazdów napędzanych silnikami z wewnętrznymi komorami spalania i zasilanymi paliwami neutralnymi klimatycznie jako technologię zachowującą neutralność klimatyczną. IRU będzie lobbować, aby wyznaczane cele dla samochodów osobowych i lekkich dostawczych były dostosowane do istniejącej infrastruktury, przepustowości sieci energetycznych, źródeł energii i dostępności pojazdów. 

W części spotkania poświęconej sprawom różnym omawiano również problematykę dotyczącą zatrzymania na Białorusi pojazdów zrejestrowanych w Litwie i należących do polskich przewoźników międzynarodowych. Mimo nieobecności na posiedzeniu przedstawicieli litewskiego stowarzyszenia, ZMPD zaapelowało o wsparcie IRU w rozwiązaniu tego problemu. Dalsze działania w tym zakresie mają być poprzedzone analizą potencjalnych możliwości i ich wspólnym uzgodnieniu między zainteresowanymi stronami. 

W kolejnym dniu, również w Brukseli, odbyła się Konferencja IRU „Transport gotowy na przyszłość: umiejętności, technologia i transformacja”. Podczas niej omawiano wyzwania stojące przed transportem drogowym i przewoźnikami w obliczu postępującej transformacji energetycznej, zadań i możliwość dla zmiany technologicznej w pojazdach, digitalizacji procesów w transporcie drogowym. W tym kontekście rozmawiano również o kwestiach socjalnych i konieczności dostosowania do nowych warunków pracy kierowców i personelu związanego z obsługą pojazdów dla bieżącego wykonywania zadań przewozowych. 

*
Komitet Łącznikowy ds. Transportu Towarów w UE (CLTM) to stała grupa robocza zajmująca się wszelkimi sprawami związanymi z transportem drogowym towarów i logistyką w UE. Stanowiska przyjęte przez ten Komitet są następnie prezentowane przez IRU podczas różnego rodzaju spotkań i konsultacji prowadzonymi z instytucjami UE, w tym Komisją Europejską, Parlamentem Europejskim czy Radą UE.

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele ZMPD: Dyrektor Generalny, Członek Prezydium IRU Wiesław Starostka, Dyrektor Departamentu Transportu Piotr Mikiel oraz Główny Specjalista Departamentu Transportu Tomasz Małyszko.