Warszawa, dnia 09 kwietnia 2022 r.
Sekretarz Stanu
Rafał Weber


Szanowny Pan Jan Buczek
Prezes Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych
w Polsce

Szanowny Panie Prezesie,

mając na uwadze dbałość o polski sektor transportu drogowego, uprzejmie informuję, że w dniu 8 kwietnia 2022 r. zostały opublikowane akty normatywne stanowiące piąty pakiet sankcji Unii Europejskiej wobec Rosji i Białorusi.

Poniżej przekazuję informacje w sprawie wprowadzonych sankcji i jednocześnie zapraszam na spotkanie w formie wideokonferencji w dniu 11 kwietnia b.r., dedykowane skutkom wprowadzonych regulacji prawnych dla polskich przewoźników drogowych.

Począwszy od dnia dzisiejszego, tj. 9 kwietnia 2022 r., obowiązują następujące akty prawne:

1) rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE L111 z dnia 08.04.2022 r., str. 1) szczegóły TUTAJ;

2) rozporządzenie Rady (UE) 2022/577 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi oraz jej zaangażowaniem w rosyjską agresję przeciwko Ukrainie (Dz. Urz. UE L111 z dnia 08.04.2022 r., str. 67) szczegóły TUTAJ;

3) decyzja Rady (WPZiB) 2022/578 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany decyzji 2014/512/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE L111 z dnia 08.04.2022 r., str. 70) szczegóły TUTAJ;

4) decyzja Rady (WPZiB) 2022/579 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany decyzji Rady 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L111 z dnia 08.04.2022 r., str.81) szczegóły TUTAJ.

Rozporządzenie 2022/576 (w art. 3l ust. 1) wprowadza zakaz wykonywania transportu drogowego towarów na terytorium Unii Europejskiej, w tym tranzytu, przez przedsiębiorców transportu drogowego z siedzibą w Rosji.
Dla zakazu przewidziano jednak okres przejściowy. Tym samym do 16 kwietnia 2022 r. do transportu towarów rozpoczętego przed dniem 9 kwietnia 2022 r. nie stosuje się przedmiotowego zakazu transportu drogowego, pod warunkiem, że pojazd przedsiębiorstwa transportu drogowego:

a) znajdował się już na terytorium UE w dniu 9 kwietnia 2022 r. lub

b) musi przejechać tranzytem przez UE, aby powrócić do Rosji.

Zakaz transportu drogowego nie ma jednak charakteru bezwzględnego.

Zakaz transportu drogowego nie obejmuje transportu:

a) poczty w ramach usługi powszechnej;

b) towarów przewożonych tranzytem przez UE między Obwodem  Kaliningradzkim a pozostałym terytorium Rosji, pod warunkiem że transport takich towarów nie jest w inny sposób zakazany – jest to znaczące wyłączenie od wprowadzonego zakazu, bardzo korzystne w odniesieniu do Rosji i Białorusi.

Ponadto właściwe organy państwa członkowskiego mogą zezwolić na wykonanie transportu towarów przez przedsiębiorcę transportu drogowego z siedzibą w Rosji, jeżeli właściwe organy ustaliły, że taki transport jest niezbędny:

a) w celu zakupu, przywozu lub transportu do UE gazu ziemnego i ropy naftowej, w tym produktów rafinacji ropy naftowej, a także tytanu, aluminium, miedzi, niklu, palladu i rudy żelaza;

b) w celu zakupu, przywozu lub transportu produktów farmaceutycznych,  medycznych, rolnych i spożywczych, w tym pszenicy, a także nawozów, których przywóz, zakup i transport jest dozwolony zgodnie z rozporządzeniem;

c) w celach humanitarnych;

d)  w celu funkcjonowania przedstawicielstw dyplomatycznych i konsularnych UE i państw członkowskich w Rosji, w tym delegatur, ambasad i misji, lub organizacji międzynarodowych w Rosji korzystających z immunitetów zgodnie z prawem międzynarodowym; lub

e) w celu przekazania lub wywozu do Rosji dóbr kultury, które są przedmiotem wypożyczenia w kontekście formalnej współpracy kulturalnej z Rosją.

Ponadto w zakresie transportu morskiego rozporządzenie Rady UE 2022/576 przewiduje zakaz dostępu do portów Unii Europejskiej, w tym portów Rzeczypospolitej Polskiej, statków zarejestrowanych pod banderą Rosji, w tym jachtów i łodzi rekreacyjnych.

Zakaz ten obowiązuje po dniu 16 kwietnia 2022 r. i ma zastosowanie również do statków, które zmieniły swoją rosyjską banderę na banderę innego państwa po rozpoczęciu inwazji na Ukrainę, w dniu 24 lutego 2022 r.

Należy jednak pamiętać, że zakaz ten nie będzie miał zastosowania w przypadku statków potrzebujących pomocy, zmuszonych do awaryjnego zawinięcia do portu ze względów bezpieczeństwa morskiego lub w celu ratowania życia na morzu.

Przyjęte przepisy wprowadziły również zakaz dla przedsiębiorców transportu drogowego mających siedzibę na Białorusi dokonywania transportu drogowego towarów na terytorium UE, w tym tranzytu.
Nie ma on jednak zastosowania do przedsiębiorców transportu drogowego przewożących przesyłki pocztowe w ramach świadczenia usługi powszechnej.

Ponadto organy państwa członkowskiego UE mogą wprowadzić wyjątki od ww. zakazu, o ile zostaną spełnione określone warunki. Państwa członkowskie mogą zezwolić na przewóz towarów przez przedsiębiorstwo transportu drogowego mające siedzibę na Białorusi, jeżeli właściwe organy ustalą, że taki przewóz jest konieczny do:

a) zakupu, przywozu lub transportu do UE gazu ziemnego i ropy naftowej, w tym produktów rafinacji ropy naftowej, a także tytanu, aluminium, miedzi, niklu, palladu i rudy żelaza;

b) zakupu, przywozu lub transportu produktów farmaceutycznych, medycznych, rolnych i  spożywczych, w tym pszenicy; lub

c) w celach humanitarnych; lub

d) funkcjonowania przedstawicielstw dyplomatycznych i konsularnych Unii i państw członkowskich na Białorusi, w tym delegatur, ambasad i misji, lub organizacji międzynarodowych na Białorusi korzystających z immunitetów zgodnie z prawem międzynarodowym.

Podobnie jak w przypadku Rosji w odniesieniu do zakazu transportu drogowego dla przedsiębiorców z Białorusi wprowadzono okres przejściowy i w konsekwencji do 16 kwietnia 2022 r. zakaz ten nie ma zastosowania do transportu towarów, który rozpoczęto przed 9 kwietnia 2022 r., pod warunkiem że pojazd przedsiębiorstwa transportu drogowego:

- znajdował się na terytorium Unii już w dniu 9 kwietnia 2022 r. lub

-  musi przedostać się tranzytem przez terytorium Unii, aby powrócić na Białoruś.

Powyższe zakazy nie dotyczą zatem przewoźników drogowych z Polski ani z innych państw członkowskich czy państw trzecich, oczywiście za wyjątkiem Rosji i Białorusi. O odstępstwach od zakazów wprowadzanych fakultatywnie przez właściwe organy państw członkowskich, na podstawie pozwoleń, pozostałe państwa członkowskie powinny być informowane.

Zaznaczenia wymaga również, że zgodnie z rozporządzeniem 2022/576 i rozporządzeniem 2022/577 pod pojęciem „przedsiębiorstwa transportu drogowego” należy rozumieć każdą osobę fizyczną lub prawną, każdy podmiot lub organ, które zajmują się w celach handlowych transportem towarów wykonywanym z wykorzystaniem pojazdów silnikowych lub zespołów pojazdów.

Poza zakazem transportu drogowego i morskiego w przedstawionym powyżej zakresie pakiet przedmiotowych sankcji obejmuje także m.in.:

-  zakaz zakupu, importu i transportu rosyjskiego węgla i innych paliw stałych po 10 sierpnia 2022 r.;

-  począwszy od 10 lipca 2022 r. zakaz zakupu, importu i transportu z Rosji innych towarów przynoszących jej poważne korzyści a także udzielania usług finansowych i ubezpieczeniowych z tym związanych (w tym drewna, cementu alkoholu czy owoców morza - o łącznej wartości szacowanej na 5 mld euro);

– począwszy od 10 lipca 2022 r. zakaz sprzedaży, eksportu i transportu do Rosji towarów mogących istotnie zwiększyć jej potencjał przemysłowy (z wyjątkiem produktów medycznych, żywności i produktów dla celów humanitarnych), a także udzielania usług finansowych i ubezpieczeniowych;

– dotyczy to m.in. paliwa lotniczego, komputerów kwantowych i zaawansowane półprzewodniki, zaawansowanej elektroniki, oprogramowania, maszyn i sprzętu transportowego o łącznej wartości szacowanej na 10 mld euro.

Łączę wyrazy szacunku,
Rafał Weber Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury